Bir dairenin tapusunda "kat irtifakı" ya da "kat mülkiyeti" yazar; bazen de ortada yalnız hisseli bir arsa tapusu vardır. Bu üç durum, dairenin hukuki olarak ne kadar "tamamlanmış" olduğunu gösterir ve değeri doğrudan etkiler.
Üç tapu türü
- Arsa tapusu (paylı): Bina üzerinde bağımsız bölüm kurulmamıştır; malikler arsanın tamamında pay sahibidir. Hangi dairenin kime ait olduğu tapuda görünmez.
- Kat irtifakı: 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre, bina henüz tamamlanmadan onaylı mimari projeye göre kurulan ve arsa payına bağlanan haktır. Hangi bağımsız bölümün kime ait olacağı tapuda belirlidir.
- Kat mülkiyeti: Bina tamamlanıp yapı kullanma izin belgesi (iskân) alındıktan sonra kat irtifakının dönüştüğü mülkiyet türüdür. Bağımsız bölüm, tapuda tamamlanmış bir mesken ya da işyeri olarak yer alır.
Kat irtifaklı daire: neye bakılır?
Kat irtifakı, bina bitmiş olsa bile iskânın alınmadığını gösterebilir. İskânın neden alınmadığı önemlidir: projeye aykırı uygulama, eksik otopark ya da sığınak, tamamlanmamış ortak alanlar ya da idari işlemler bunlardan bazılarıdır. Projeye aykırılık varsa sorun dairenizi doğrudan etkileyebilir. İskân ve yapı kayıt belgesi farkını İmar barışı, yapı kayıt belgesi ve iskânın değere etkisi yazısında anlatıyoruz.
Değeri hangi kalemler etkiler?
- Kredi: Bankalar konut kredisinde çoğu zaman kat mülkiyetini ya da iskânı arar. Kredi kullanılamayan dairede alıcı sayısı daralır.
- Satış süresi ve pazarlık: Belgesi tamamlanmış daire daha kısa sürede ve daha az pazarlıkla el değiştirir.
- Arsa payı: Ortak alanlardaki payınızı ve kentsel dönüşümde yeni binadan alacağınız hakkı belirler. Arsa payı her zaman dairenin büyüklüğüyle orantılı dağıtılmamış olabilir; tapuda yazan paya bakın.
- Yönetim planı: Ortak alanların kullanımı, giderlerin paylaşımı ve bağımsız bölümün kullanım amacı (örneğin işyeri olarak kullanım) yönetim planında yazar.
Arsa payı ile alan hesabının nasıl ilişkilendiğini Kat karşılığı hesabı aracı ile ve Kat karşılığı inşaat sözleşmesi nedir? yazısıyla inceleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kat irtifaklı daire almak riskli midir?
Tek başına değil; ama iskânın neden alınmadığını öğrenmek gerekir. Onaylı proje ile binanın bugünkü hâli uyumluysa ve eksik yalnız idari ise durum farklıdır; projeye aykırılık varsa iskân uzun süre alınamayabilir.
Kat irtifakından kat mülkiyetine nasıl geçilir?
Bina tamamlanıp belediyeden yapı kullanma izin belgesi alındıktan sonra tapu müdürlüğünde kat mülkiyetine geçiş işlemi yapılır. Genellikle bina için toplu başvuru yapılır.
Arsa payı neden önemlidir?
Arsa payı, bağımsız bölümün arsadaki ve ortak alanlardaki payını gösterir. Bina yıkılıp yeniden yapıldığında yeni binadaki hakkın hesabında esas alınır; bu yüzden eski binalarda değere etkisi artar.
emlakfiyati.com ile
Konut değerlemesinde, resmî kadastro kaydında bağımsız bölüm bilgisi bulunduğunda arsa payı ve brüt alan rapora eklenir. Sonuç yapay zeka destekli bir tahmindir; tek değer ve olası aralık olarak okunur ve resmî ekspertiz yerine geçmez. Bu yazı genel bilgi verir; hukuki, mali ya da vergisel danışmanlık değildir. İşlem öncesinde güncel durumu ilgili belediyeden, tapu müdürlüğünden ve kurumlardan teyit edin.
Kaynaklar
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu.
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği: yapı kullanma izin belgesi.
- TKGM (Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü): bağımsız bölüm ve tapu kayıtları.
Künye
- Yazar: emlakfiyati.com Araştırma Ekibi
- Yayın tarihi:
- Kaynakça: 3 kaynak
- konut
- kat mülkiyeti
- kat irtifakı
- arsa payı
- tapu